Οι Δήμοι καλούνται να αναλάβουν τη λειτουργία τους
Στα δικαστήρια ΕΔΣΝΑ και ΤΕΧΑΝ, ενώ συνεχίζεται η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Της Όλγας Μενεμενόγλου
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για τα γνωστά «Σπιτάκια Ανακύκλωσης», καθώς οι Δήμοι της Αττικής που φιλοξενούν πολυκέντρα ανακύκλωσης καλούνται πλέον να αναλάβουν οι ίδιοι τη λειτουργία τους, μετά τη διακοπή της μέχρι πρότινος υποστήριξής τους από την εταιρεία ΤΕΧΑΝ.
Με έγγραφο που απέστειλε στις 17 Ιουλίου στους 66 Δήμους της Αττικής, ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) ενημέρωσε για το νέο καθεστώς που διαμορφώνεται. Η σχετική σύμβαση με την ΤΕΧΑΝ είχε τυπικά λήξει από το 2023, ενώ η εταιρεία συνέχιζε να παρέχει υπηρεσίες λειτουργίας των πολυκέντρων. Την 1η Ιουλίου 2026 η ΤΕΧΑΝ γνωστοποίησε ότι σταματά την παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών, καθώς και την έκδοση και εξαργύρωση των κουπονιών ανταποδοτικού αντιτίμου.
Μέχρι σήμερα η εταιρεία είχε την ευθύνη για τη στελέχωση των πολυκέντρων με προσωπικό, την αποκομιδή των ανακυκλώσιμων υλικών και γενικότερα την υποστήριξη της λειτουργίας τους, ενώ οι Δήμοι επιβαρύνονταν κυρίως με το κόστος ηλεκτροδότησης.
Πλέον οι Δήμοι που έχουν αποδεχθεί την εγκατάσταση των πολυκέντρων καλούνται να διαθέσουν δικό τους προσωπικό για τη λειτουργία τους, καθώς και να αναλάβουν την αποκομιδή και τη μεταφορά των ανακυκλώσιμων υλικών προς περαιτέρω διαχείριση και ανακύκλωση. Σύμφωνα με την πρόταση του ΕΔΣΝΑ, η λειτουργία τους προβλέπεται με δημοτικό προσωπικό και συγκεκριμένο ωράριο.
Τι γίνεται με το ανταποδοτικό αντίτιμο
Αλλαγές υπάρχουν και στο οικονομικό κίνητρο που ίσχυε μέχρι σήμερα για τους πολίτες.
Μέσω των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» οι πολίτες μπορούσαν να επιστρέφουν συσκευασίες και να λαμβάνουν κουπόνι ανταποδοτικού αντιτίμου. Με τη διακοπή της προηγούμενης λειτουργίας το σύστημα αυτό σταμάτησε, ενώ ο ΕΔΣΝΑ προτείνει πλέον τα πολυκέντρα να λειτουργούν χωρίς οικονομική ανταμοιβή.
Όποιος Δήμος επιθυμεί να συνεχίσει να παρέχει οικονομικό κίνητρο στους πολίτες θα πρέπει, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, να καλύπτει τη σχετική δαπάνη από ίδιους πόρους.
Η εξέλιξη έχει δημιουργήσει προβληματισμό στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς η συνέχιση της λειτουργίας των πολυκέντρων συνεπάγεται πλέον πρόσθετες ανάγκες σε προσωπικό, οχήματα, αποκομιδή και διαχείριση των υλικών.
Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Την ίδια ώρα, η υπόθεση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» βρίσκεται σε εξέλιξη ενώπιον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η οποία διερευνά τις διαδικασίες προμήθειας των πολυκέντρων που αποκτήθηκαν με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση στην Αττική, την Πελοπόννησο και την Κρήτη.
Στο πλαίσιο της έρευνας, αστυνομικοί της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων, κατόπιν εντολής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, πραγματοποίησαν έρευνες σε εγκαταστάσεις της ΤΕΧΑΝ στην Αττική και κατασχέθηκε υλικό προς εξέταση. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά, μεταξύ άλλων, τις συμβάσεις και τη διαδικασία προμήθειας των πολυκέντρων.
Υπενθυμίζεται ότι είχαν προηγηθεί έλεγχοι της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ), μετά τους οποίους ζητήθηκε η ανάκτηση ποσών συνολικού ύψους σχεδόν 40 εκατ. ευρώ από τους φορείς διαχείρισης απορριμμάτων Αττικής, Κρήτης και Πελοποννήσου. Ειδικότερα, για τον ΕΔΣΝΑ της Αττικής το ποσό είχε προσδιοριστεί σε περίπου 18,1 εκατ. ευρώ.
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και, ως εκ τούτου, δεν έχουν αποδοθεί τελεσίδικα ποινικές ευθύνες.
Νέα εξέλιξη: αγωγή για 29.000 τόνους ανακυκλώσιμων
Η υπόθεση απέκτησε πλέον και νέο δικαστικό σκέλος.
Στα τέλη Ιουλίου, η Περιφέρεια Αττικής και ο ΕΔΣΝΑ προσέφυγαν δικαστικά κατά της ΤΕΧΑΝ, ζητώντας την απόδοση περίπου 29.000 τόνων ανακυκλώσιμων υλικών, τα οποία, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο ΕΔΣΝΑ, συγκεντρώθηκαν μέσω των πολυκέντρων κατά την τριετία 2023–2025.
Σε περίπτωση που τα συγκεκριμένα υλικά δεν αποδοθούν, ο ΕΔΣΝΑ διεκδικεί αποζημίωση ύψους περίπου 6 εκατ. ευρώ, ποσό στο οποίο αποτιμά την αξία τους. Από την πλευρά της, η εταιρεία φέρεται να υποστηρίζει ότι από τη μεταξύ τους συμφωνία δεν προκύπτει η υποχρέωση που επικαλείται ο ΕΔΣΝΑ. Η υπόθεση θα κριθεί πλέον δικαστικά.
Και τα δύο «Σπιτάκια» του Δήμου μας;
Στον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού έχουν τοποθετηθεί δύο «Σπιτάκια Ανακύκλωσης», και τα δύο στην Κοινότητα Ψυχικού. Το ένα, στο ύψος του Δημαρχείου, λειτούργησε το προηγούμενο διάστημα αλλά σήμερα παραμένει κλειστό, ενώ το δεύτερο έχει ήδη τοποθετηθεί χωρίς μέχρι σήμερα να έχει τεθεί σε λειτουργία.
Η αλλαγή του καθεστώτος δημιουργεί πλέον ένα εύλογο ερώτημα: έχει νόημα για έναν μικρό Δήμο, με γνωστές ελλείψεις προσωπικού, να διαθέσει υπαλλήλους για τη σταθερή λειτουργία δύο τέτοιων εγκαταστάσεων;
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη παράμετρος: η πραγματική ανταπόκριση των κατοίκων.
Το συγκεκριμένο μοντέλο ανακύκλωσης στηρίχθηκε σε σημαντικό βαθμό στο ανταποδοτικό κίνητρο, με τους πολίτες να λαμβάνουν ένα ευρώ για κάθε 33 συσκευασίες που επέστρεφαν. Αρκεί όμως μια ανταμοιβή λίγων ευρώ για να παρακινήσει τον κάτοικο να συγκεντρώσει τις συσκευασίες του, να τις μεταφέρει στο πολυκέντρο και να αφιερώσει τον απαιτούμενο χρόνο για τη διαδικασία;
Και εάν πλέον καταργηθεί και το οικονομικό κίνητρο, το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο ουσιαστικό: πόσο θα χρησιμοποιούνται στην πράξη τα δύο «Σπιτάκια» και δικαιολογεί αυτή η χρήση το προσωπικό και το κόστος που θα πρέπει να αναλάβει ο Δήμος;
Πριν, επομένως, ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση για την επαναλειτουργία του πρώτου και την έναρξη λειτουργίας του δεύτερου, θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να γνωρίζουμε πόσο χρησιμοποιήθηκε το «Σπιτάκι» του Ψυχικού όσο βρισκόταν σε λειτουργία, πόσες συσκευασίες και τι ποσότητες ανακυκλώσιμων συγκεντρώθηκαν και ποιο ήταν τελικά το πραγματικό ενδιαφέρον των κατοίκων.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς να υπάρχουν δύο εγκαταστάσεις ανακύκλωσης στον Δήμο. Είναι να υπάρχει λόγος να λειτουργούν.
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το top-nea.gr με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
