Στον νέο ΕΟΚΕΔ οι οικοδομικές άδειες και οι έλεγχοι δόμησης
«Υποβαθμίζεται η εξυπηρέτηση των πολιτών», αντιδρά η δημοτική Αρχή
Του Νίκου Γκαρόζη
Μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών στον τομέα της πολεοδομίας προωθεί η κυβέρνηση με τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ).
Ο νέος φορέας θα αναλάβει σταδιακά, από το 2027, την έκδοση και τον έλεγχο των οικοδομικών αδειών, αντικαθιστώντας τις σημερινές Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), οι οποίες παύουν να λειτουργούν ως δημοτικές υπηρεσίες.
Το σχετικό σχέδιο παρουσιάστηκε στο πρόσφατο Υπουργικό Συμβούλιο και το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή το νομοσχέδιο που θα καθορίζει το νέο πλαίσιο λειτουργίας του ΕΟΚΕΔ.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στόχος της μεταρρύθμισης είναι να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες διαφορές που παρατηρούνται σήμερα μεταξύ των Υπηρεσιών Δόμησης της χώρας ως προς τη στελέχωση, την ταχύτητα εξυπηρέτησης και την αποτελεσματικότητα, δημιουργώντας ένα ενιαίο σύστημα με κοινούς κανόνες για όλους τους πολίτες και όλους τους μηχανικούς.
Παράλληλα, η συγκέντρωση όλων των διαδικασιών σε έναν εθνικό οργανισμό επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια, την ασφάλεια δικαίου και τον έλεγχο της δόμησης μέσα από ένα πλήρως ψηφιακό περιβάλλον λειτουργίας.
Ένα ενιαίο σύστημα για Κτηματολόγιο και Δόμηση
Ο νέος οργανισμός θα προκύψει από τη συγχώνευση των σημερινών Υπηρεσιών Δόμησης με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, δημιουργώντας για πρώτη φορά έναν ενιαίο δημόσιο φορέα που θα διαχειρίζεται όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη δόμηση.
Στο πλαίσιο αυτό, ήδη αναζητούνται κατάλληλα κτίρια στην Αθήνα για τη στέγαση των πρώτων υπηρεσιών του ΕΟΚΕΔ, ενώ εντός του 2026 προβλέπεται να ξεκινήσει πιλοτικά η λειτουργία των τριών πρώτων γραφείων του νέου οργανισμού. Η πλήρης ανάπτυξη του δικτύου σε ολόκληρη τη χώρα τοποθετείται χρονικά μετά το 2027.
Τι αλλάζει για τους πολίτες
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον τρόπο εξυπηρέτησης των πολιτών.
Οι οικοδομικές άδειες, οι προεγκρίσεις, οι βεβαιώσεις όρων δόμησης, οι έλεγχοι κατασκευών και οι περισσότερες αρμοδιότητες που σήμερα ασκούν οι Υπηρεσίες Δόμησης θα μεταφερθούν στον νέο οργανισμό.
Οι πολίτες δεν θα εξυπηρετούνται πλέον από τις δημοτικές πολεοδομίες, αλλά από τα Περιφερειακά και Τοπικά Κέντρα Δόμησης του ΕΟΚΕΔ, χωρίς περιορισμό εντοπιότητας και με ενιαίες διαδικασίες σε ολόκληρη τη χώρα.
Με το νέο σύστημα, δεν θα χρειάζεται να απευθύνονται σε διαφορετικές υπηρεσίες, καθώς το Κτηματολόγιο και οι πληροφορίες για τη δόμηση κάθε ακινήτου θα συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον.
Νέα δομή
Ο ΕΟΚΕΔ θα διοικείται από έναν κεντρικό διοικητή, ο οποίος θα είναι υπεύθυνος για τη συνολική λειτουργία του οργανισμού σε πανελλαδικό επίπεδο.
Παράλληλα, θα οριστούν δύο υποδιοικητές με διακριτές αρμοδιότητες. Ο ένας θα εποπτεύει τις υπηρεσίες Δόμησης και ο άλλος τις υπηρεσίες του Κτηματολογίου. Με τον τρόπο αυτό η κυβέρνηση επιδιώκει να λειτουργούν κάτω από την ίδια διοικητική «ομπρέλα» δύο μέχρι σήμερα ξεχωριστά αντικείμενα, διατηρώντας παράλληλα διακριτή επιχειρησιακή ευθύνη για το καθένα.
Η στελέχωση των υπηρεσιών θα ενισχυθεί με προσωπικό που θα προσληφθεί μέσω διαδικασιών του ΑΣΕΠ.
Η νέα Γενική Διεύθυνση Δόμησης θα οργανωθεί σε πανελλαδικό δίκτυο αποτελούμενο από 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης, τα οποία θα έχουν τον βασικό συντονισμό και τις κύριες αρμοδιότητες, και 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης, που θα λειτουργούν ως σημεία εξυπηρέτησης των πολιτών, αξιοποιώντας τα σημερινά κτηματολογικά γραφεία.
Νέο πλαίσιο και ψηφιακοί έλεγχοι
Το νομοσχέδιο προβλέπει την πρώτη ολοκληρωμένη κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας σε 477 άρθρα, ώστε το σύνολο των κανόνων να συγκεντρωθεί σε ένα ενιαίο θεσμικό πλαίσιο.
Παράλληλα, εισάγεται νέο ψηφιακό σύστημα αδειοδότησης, περισσότεροι προληπτικοί έλεγχοι στις κατασκευές, αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών και ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου.
Σημαντικό εργαλείο του νέου συστήματος θα αποτελέσει και ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης, ο οποίος θα συγκεντρώνει όλα τα πολεοδομικά, χωροταξικά και περιβαλλοντικά δεδομένα. Παράλληλα, για πρώτη φορά θα ενοποιηθούν οι πληροφορίες του Κτηματολογίου και της Δόμησης.
Τι παραμένει στους Δήμους
Παρά τη μεταφορά των βασικών αρμοδιοτήτων έκδοσης οικοδομικών αδειών, οι Δήμοι εξακολουθούν να διατηρούν σημαντικό ρόλο στον πολεοδομικό σχεδιασμό.
Στις αρμοδιότητές τους παραμένουν η εκπόνηση και η παρακολούθηση πολεοδομικών μελετών, οι αναπλάσεις, οι επεκτάσεις σχεδίων πόλης, η διαχείριση κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, οι διαδικασίες πράξεων εφαρμογής, οι τακτοποιήσεις, οι αναλογισμοί, οι προσκυρώσεις, οι ρυμοτομικές εφαρμογές και η συμμετοχή στη διαμόρφωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων.
Αντιδρά η Τοπική Αυτοδιοίκηση
Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση, πάντως, δεν βρίσκει σύμφωνη την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αρκετοί Δήμοι εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης εκτός Δήμων, εκτιμώντας ότι η αλλαγή θα απομακρύνει την υπηρεσία από τον πολίτη και θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα καλείται να επιλύσει.
Ανάμεσα στους Δήμους που αντιδρούν βρίσκεται και ο Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού.
Η θέση της δημοτικής Αρχής
«Θα υποβαθμιστεί η εξυπηρέτηση των πολιτών.
Δεν μπορεί να καταργούνται υπηρεσίες που λειτουργούν σωστά.»
«Η μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης θα υποβαθμίσει την εξυπηρέτηση των πολιτών», εκτιμά ο Δήμαρχος Φιλοθέης – Ψυχικού, Χαράλαμπος Μπονάτσος, εκφράζοντας την αντίθεσή του στην προωθούμενη μεταρρύθμιση.
Όπως τονίζει, η κατάργηση των δημοτικών Υπηρεσιών Δόμησης δεν αποτελεί λύση στα προβλήματα που παρουσιάστηκαν σε ορισμένες περιοχές της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο υπηρεσίες που λειτούργησαν με διαφάνεια και υπηρεσίες στις οποίες διαπιστώθηκαν φαινόμενα διαφθοράς.
«Σεβόμαστε κάθε προσπάθεια βελτίωσης του συστήματος, όμως θεωρούμε άδικο να καταργούνται υπηρεσίες που λειτουργούν σωστά εξαιτίας προβλημάτων που παρουσιάστηκαν αλλού. Η Δημοτική Αρχή κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για να δημιουργήσει μια σύγχρονη και αξιόπιστη Υπηρεσία Δόμησης, η οποία εξυπηρετεί τους πολίτες με διαφάνεια.
Σήμερα, το μόνο που μπορεί να καταλογίσει κανείς στην ΥΔΟΜ Φιλοθέης – Ψυχικού είναι ορισμένες καθυστερήσεις, οι οποίες οφείλονται κυρίως στην έλλειψη προσωπικού και στην πολυπλοκότητα της πολεοδομικής νομοθεσίας και όχι σε φαινόμενα διαφθοράς.
Πιστεύουμε ότι η λύση είναι η εξυγίανση, ο εκσυγχρονισμός και η ενίσχυση των υπηρεσιών που λειτουργούν σωστά και όχι η κατάργησή τους», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Ο κ. Μπονάτσος εκφράζει, παράλληλα, τον έντονο προβληματισμό του για τις επιπτώσεις που θα έχει η μεταρρύθμιση στην εξυπηρέτηση των πολιτών, επισημαίνοντας ότι ο Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού διαθέτει μία από τις πλέον ιδιαίτερες πολεοδομικές φυσιογνωμίες της χώρας.
Όπως αναφέρει, η Φιλοθέη και το Ψυχικό διέπονται από το ειδικό πολεοδομικό καθεστώς των Κηπουπόλεων, το οποίο απαιτεί εξειδικευμένη γνώση και πολυετή εμπειρία.
«Οι υπάλληλοι της Υπηρεσίας Δόμησης γνωρίζουν την περιοχή, έχουν εργαστεί επί χρόνια πάνω σε κάθε οικοδομικό τετράγωνο και εφαρμόζουν καθημερινά ένα ιδιαίτερα σύνθετο πολεοδομικό πλαίσιο. Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς αν αυτή η γνώση μπορεί να αντικατασταθεί από ένα κεντρικό σύστημα ή από στελέχη που δεν έχουν την ίδια καθημερινή επαφή με τις ιδιαιτερότητες του Δήμου μας», σημειώνει.
Ο Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού δεν είναι ο μόνος που αντιδρά στη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση. Αντίστοιχες επιφυλάξεις έχουν εκφράσει και άλλοι Δήμοι της χώρας. Ο Δήμος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης έχει ήδη ταχθεί κατά της μεταφοράς των Υπηρεσιών Δόμησης στον νέο φορέα, ενώ η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) έχει προαναγγείλει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας να παραμείνουν οι σχετικές αρμοδιότητες στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το top-nea.gr με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
