Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης

Τι δεσμεύτηκε ο Πρωθυπουργός, τι σημαίνει για τον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού και ποια είναι τα επόμενα βήματα
Της Όλγας Μενεμενόγλου
Η συνάντηση των επτά Δημάρχων του Βόρειου Τομέα Αθηνών με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, δημιούργησε νέα δεδομένα στο ζήτημα των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ), που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία.
Το δελτίο τύπου του Δήμου Φιλοθέης–Ψυχικού κάνει λόγο για εξαίρεση του Δήμου από τον σχεδιασμό των ΖΥΣ, μετά τη ρητή δέσμευση του Πρωθυπουργού ότι το μέτρο δεν θα επιβληθεί σε Δήμους που δεν το επιθυμούν.
Η ανακοίνωση προκάλεσε ικανοποίηση, αλλά και διαφορετικές ερμηνείες. Ορισμένοι θεωρούν ότι πρόκειται για μια ουσιαστική εξέλιξη, ενώ άλλοι επισημαίνουν ότι οι πολιτικές δεσμεύσεις πρέπει να αποτυπώνονται και σε επίσημες αποφάσεις.
Τι ακριβώς ειπώθηκε, όμως, στο Μέγαρο Μαξίμου και σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία;
Τι δεσμεύτηκε ο Πρωθυπουργός
Από την επίσημη τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη προκύπτουν τρεις βασικές δεσμεύσεις.
Πρώτον, δεν θα πραγματοποιείται μεταφορά συντελεστή δόμησης από έναν Δήμο σε άλλον. Ο Πρωθυπουργός δήλωσε μάλιστα ότι, εφόσον χρειαστεί, η συγκεκριμένη πρόβλεψη θα κατοχυρωθεί νομοθετικά.
Δεύτερον, κανένας Δήμος δεν θα υποχρεωθεί να εφαρμόσει το συγκεκριμένο πολεοδομικό εργαλείο εάν δεν το επιθυμεί.
«Αν αυτό είναι ένα μέτρο το οποίο δεν το επιθυμείτε, δεν θα έρθουμε εμείς να σας το επιβάλουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, κάνοντας μάλιστα ρητή αναφορά στον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού ως έναν από εκείνους που εξέφρασαν έντονη αντίθεση.
Τρίτον, για τους Δήμους που επιθυμούν να αξιοποιήσουν τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, η οριστικοποίηση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων θα προϋποθέτει τη σύμφωνη γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων.
Ο Πρωθυπουργός συνόψισε τη θέση του με τη φράση: «Καμία απόφαση χωρίς τη δική σας σύμφωνη γνώμη».
Πρόκειται για συγκεκριμένες δημόσιες διαβεβαιώσεις, που διαφοροποιούν τα δεδομένα σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό της μελέτης.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον Δήμο μας;
Το Δημοτικό Συμβούλιο Φιλοθέης–Ψυχικού έχει ήδη εκφράσει ομόφωνα την αντίθεσή του στη δημιουργία ΖΥΣ, ζητώντας είτε την απόσυρση της επίμαχης μελέτης είτε την εξαίρεση του Δήμου.
Η πρωθυπουργική τοποθέτηση ανταποκρίνεται, συνεπώς, στο βασικό αίτημα που διατυπώθηκε από το σύνολο των δημοτικών παρατάξεων, τους τοπικούς φορείς και τους περιβαλλοντικούς συλλόγους.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ικανοποίηση που εξέφρασε ο Δήμαρχος Χαράλαμπος Μπονάτσος έχει συγκεκριμένη βάση: ο Πρωθυπουργός δεσμεύτηκε δημοσίως ότι δεν θα επιβληθεί στον Δήμο μια πολεοδομική επιλογή την οποία έχει ήδη απορρίψει.
Από την άλλη πλευρά, η δέσμευση αυτή δεν ταυτίζεται με την έκδοση μιας οριστικής διοικητικής ή κανονιστικής πράξης εξαίρεσης. Πρόκειται για δύο διαφορετικά στάδια, τα οποία δεν πρέπει να συγχέονται.
Η δημόσια διαβούλευση παραμένει ανοικτή
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική παράμετρος που πρέπει να ληφθεί υπόψη στην αξιολόγηση των εξελίξεων.
Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τον καθορισμό των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης στον Βόρειο Τομέα Αθηνών τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 3 Νοεμβρίου 2026, με προθεσμία εξήντα ημερών για την υποβολή παρατηρήσεων, δηλαδή μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου 2027.
Η δημόσια διαβούλευση παραμένει ανοικτή και η διαδικασία έγκρισης του προτεινόμενου σχεδιασμού δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η πρωθυπουργική δέσμευση θα πρέπει πλέον να αποτυπωθεί στις αποφάσεις και στις ρυθμίσεις που θα ακολουθήσουν.
Αυτό, βεβαίως, δεν αποκλείει την προετοιμασία νομοθετικών ή άλλων παρεμβάσεων στο μεταξύ.
Η δημόσια δέσμευση του Πρωθυπουργού αποτελεί πλέον ένα συγκεκριμένο πολιτικό δεδομένο. Το πώς θα αποτυπωθεί θεσμικά και με ποιον τρόπο θα ληφθεί υπόψη στον τελικό σχεδιασμό είναι το επόμενο ζήτημα.
Τι προβλέπεται για τους Δήμους που επιθυμούν την εφαρμογή του μέτρου;
Ένα ακόμη στοιχείο της πρωθυπουργικής τοποθέτησης αξίζει να επισημανθεί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ανακοίνωσε την κατάργηση του θεσμού της μεταφοράς συντελεστή δόμησης. Αντιθέτως, υποστήριξε τη χρησιμότητά του ως πολεοδομικού εργαλείου, διευκρινίζοντας όμως ότι η εφαρμογή του πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες και τη βούληση των δημοτικών αρχών.
Για τους Δήμους που επιθυμούν να προχωρήσουν, προβλέπεται να έχουν καθοριστικό λόγο στον τρόπο και στον τόπο εφαρμογής του μέτρου.
Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός επισήμανε ότι, σύμφωνα με τον ίδιο, οι Δήμοι που επιλέγουν να μη χρησιμοποιήσουν το συγκεκριμένο εργαλείο δεν θα πρέπει να υπολογίζουν σε ουσιαστική πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση παλαιών δεσμεύσεων χώρων και απαλλοτριώσεων.
Πρόκειται για μια οικονομική παράμετρο που επίσης εντάσσεται στη συνολική συζήτηση για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης.
Οι τρεις Σύλλογοι συνεχίζουν την προσπάθεια
Οι τρεις περιβαλλοντικοί Σύλλογοι του Δήμου έχουν ήδη εκφράσει από κοινού την αντίθεσή τους και η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται.
Η συνέχιση της προσπάθειας συνδέεται με την ανάγκη να αποκτήσουν οι πρωθυπουργικές διαβεβαιώσεις συγκεκριμένη θεσμική αποτύπωση, ώστε να διασφαλιστεί στην πράξη η προστασία της οικιστικής και περιβαλλοντικής φυσιογνωμίας των τριών δημοτικών κοινοτήτων.
Εν κατακλείδι
Η συνάντηση της 16ης Νοεμβρίου δημιούργησε νέα δεδομένα για τον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού. Η δημόσια δέσμευση του Πρωθυπουργού ανταποκρίνεται στο βασικό αίτημα που διατυπώθηκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο και υποστηρίχθηκε από τους κατοίκους και τους περιβαλλοντικούς συλλόγους.
Η εξέλιξη αυτή έχει τη δική της σημασία, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι η υπόθεση έχει ολοκληρωθεί θεσμικά και νομοθετικά.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει με ποιον τρόπο οι πρωθυπουργικές διαβεβαιώσεις θα αποτυπωθούν στις προβλεπόμενες αποφάσεις και ρυθμίσεις.
Η δέσμευση δόθηκε. Η θεσμική της κατοχύρωση είναι το επόμενο ζητούμενο.
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το top-nea.gr με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
