Ο Δήμος Φιλοθέης–Ψυχικού στην πρώτη γραμμή της προσφυγής στο ΣτΕ
Οι Δήμοι καταγγέλλουν «παράθυρο» παράκαμψης της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας
Του Νίκου Γκαρόζη
Δυναμικό «παρών» στην εκδίκαση της προσφυγής κατά του προεδρικού διατάγματος που θεσπίζει το λεγόμενο περιβαλλοντικό ισοδύναμο έδωσε ο Δήμος Φιλοθέης–Ψυχικού, στη συνεδρίαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας στις 6 Μαρτίου.
Ο Δήμος εκπροσωπήθηκε στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο από τον δήμαρχο Χαράλαμπο Μπονάτσο και την πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Κατερίνα Αλεξοπούλου, ενώ τις θέσεις του ανέπτυξε ο διακεκριμένος δικηγόρος και επί σειρά ετών νομικός του παραστάτης σε παρόμοιες υποθέσεις, Βασίλης Παπαδημητρίου.
Η υπόθεση αφορά την προσφυγή που έχουν καταθέσει οι Δήμοι Αλίμου, Αμαρουσίου, Κηφισιάς και Φιλοθέης–Ψυχικού, καθώς και σύλλογοι και πολίτες, κατά του Προεδρικού Διατάγματος 94/2025 και των συναφών κανονιστικών πράξεων που προβλέπουν την εφαρμογή του λεγόμενου «Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων», σε εκτέλεση των διατάξεων του νόμου 5197/2025.
«Παράθυρο» παράκαμψης της απόφασης του ΣτΕ
Η επίμαχη ρύθμιση αφορά οικοδομικές άδειες που είχαν εκδοθεί με βάση τα πολεοδομικά κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), τα οποία ακυρώθηκαν με απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας στις 11 Δεκεμβρίου 2024.
Με το νέο πλαίσιο παρέχεται η δυνατότητα σε κατασκευαστές που διαθέτουν τέτοιες άδειες —οι οποίες είτε έχουν ήδη ακυρωθεί είτε αναμένεται να ακυρωθούν— να καταβάλουν χρηματικό ποσό στους οικείους Δήμους για τη χρηματοδότηση περιβαλλοντικών έργων, προκειμένου να συνεχίσουν την ολοκλήρωση των οικοδομών.
Οι προσφεύγοντες Δήμοι υποστηρίζουν ότι η ρύθμιση αυτή αποτελεί στην πράξη ένα νομικό τέχνασμα, ένα «παράθυρο» στην πολεοδομική νομοθεσία, που επιτρέπει την παράκαμψη της ακυρωτικής απόφασης του ΣτΕ για τα μπόνους δόμησης.
Διάσωση οικοδομικών αδειών που κρίθηκαν αντισυνταγματικές
Σύμφωνα με τους προσφεύγοντες ΟΤΑ, στόχος της προσφυγής είναι η ακύρωση ενός θεσμικού πλαισίου που —όπως υποστηρίζουν— επιχειρεί να διασώσει οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν βάσει κινήτρων τα οποία κρίθηκαν αντισυνταγματικά.
Όπως επισημαίνουν, το νέο σύστημα επιχειρεί να αντικαταστήσει τις έννομες συνέπειες της ακύρωσης παράνομων πράξεων με «περιβαλλοντικά ισοδύναμα», τα οποία χαρακτηρίζονται αόριστα και άσχετα με τη βλάβη που έχει προκληθεί.
Οι Δήμοι τονίζουν ακόμη ότι πρόκειται για συνέχεια της περσινής δικαστικής νίκης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των πολιτών, όταν το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τα πολεοδομικά κίνητρα του ΝΟΚ, υπερασπιζόμενο —όπως αναφέρουν— τη συνταγματική τάξη και την ισότητα στους όρους δόμησης.
Κατά τους ίδιους, σήμερα επιχειρείται εκ νέου, «με έμμεσο τρόπο», η ανατροπή αυτής της κρίσης μέσω ενός μηχανισμού που δημιουργεί όρους δόμησης δύο ταχυτήτων και νομιμοποιεί εκ των υστέρων πολεοδομικές επιβαρύνσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές ειδικής προστασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κατερίνα Αλεξοπούλου επισημαίνει: «Η προστασία της οικιστικής φυσιογνωμίας των προαστείων μας δεν είναι αυτονόητη. Δεν είναι μόνο λόγια. Θέλει έργα και, όπως φαίνεται τα τελευταία χρόνια, απαιτεί καθημερινές μάχες, ακόμη και στα Δικαστήρια.
Μετά την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, όπου τα μπόνους του ΝΟΚ κρίθηκαν αντισυνταγματικά, επιχειρείται εκ νέου η διάσωση οικοδομικών αδειών που βασίστηκαν σε αυτά τα κίνητρα.
Με το Προεδρικό Διάταγμα 94/2025 θεσπίζεται το λεγόμενο περιβαλλοντικό ισοδύναμο, δηλαδή η δυνατότητα συνέχισης οικοδομών με την καταβολή χρηματικού ποσού.
Ο Δήμος Φιλοθέης–Ψυχικού, που έχει ήδη επιβαρυνθεί έντονα από την εφαρμογή αυτών των κινήτρων, προσέφυγε εκ νέου στο ΣτΕ για την ακύρωση του διατάγματος. Το περιβάλλον δεν εξαγοράζεται με χρήμα.»
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το top-nea.gr με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
