Τι είναι το προκατασκευασμένο κτήριο, τι αποφασίστηκε και γιατί κινδύνευσε να «κολλήσει»

Της Όλγας Μενεμενόγλου
Για πρώτη φορά στον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού αποφασίζεται η υλοποίηση δημοτικού έργου με τη μέθοδο της προκατασκευής. Πρόκειται για έναν τρόπο υλοποίησης που τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί θεαματικά και χρησιμοποιείται ευρέως από Δήμους σε όλη τη χώρα, καθώς προσφέρει ταχύτητα, υψηλές προδιαγραφές ασφάλειας και αντισεισμικής προστασίας, αλλά και χαμηλή όχληση κατά την κατασκευή.
Για τον Δήμο μας, ωστόσο, αποτελεί νέο τρόπο υλοποίησης έργων. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Από τη σύσταση του Καλλικρατικού Δήμου το 2010 έως σήμερα, δεν έχει ξεκινήσει από μηδενική βάση ούτε ένα νέο έργο υποδομής, ενώ το τελευταίο δημόσιο σχολικό κτήριο που ανεγέρθηκε ήταν το Λύκειο Φιλοθέης, το έτος 2000, επί δημαρχίας Παναγιωτοπούλου. Το ιστορικό αυτό πλαίσιο εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί ένα έργο που αλλού θεωρείται πλέον συνήθης πρακτική, στον Δήμο μας προκαλεί εύλογα ερωτήματα και έντονες αντιδράσεις.
Τι είναι το προκατασκευασμένο κτήριο
Όπως διευκρινίστηκε από τον Δήμαρχο Χαράλαμπο Μπονάτσο το προκατασκευασμένο κτήριο δεν έχει καμία σχέση με πρόχειρες κατασκευές ή «τροχοβίλες» που συχνά συναντώνται εκτός αστικού ιστού.
Στην προκειμένη περίπτωση πρόκειται για προμήθεια – αγορά κτηρίου, και όχι για κλασική οικοδομική κατασκευή. Η διαδικασία είναι αντίστοιχη με την προμήθεια εξοπλισμού ή οργάνων παιδικής χαράς: το προϊόν έχει συγκεκριμένες, προκαθορισμένες προδιαγραφές και παραδίδεται έτοιμο προς χρήση. Για τον λόγο αυτό δεν προηγείται μελέτη προς έγκριση, καθώς η μορφή, οι χώροι και οι λειτουργίες του κτηρίου δεν σχεδιάζονται εκ νέου.
Οι προδιαγραφές καθορίζονται από τον νόμο
Το πώς θα είναι το κτήριο δεν αποτελεί αντικείμενο επιλογής. Το πλαίσιο έχει ορίσει ο ίδιος ο νομοθέτης μέσω του Π.Δ. 99/2017, το οποίο προβλέπει με ακρίβεια: τον αριθμό και τις διαστάσεις των αιθουσών για τη συγκεκριμένη δυναμικότητα, τη χωροθέτηση της κουζίνας, τους χώρους υγιεινής και τους υπόλοιπους βοηθητικούς χώρους. Επίσης την πλήρη προσβασιμότητα ΑμεΑ, συμπεριλαμβανομένων ειδικών WC, καθώς και όλες τις απαιτούμενες προδιαγραφές ασφάλειας και λειτουργικότητας. Με απλά λόγια, η εικόνα και η λειτουργία του κτηρίου είναι εκ των προτέρων καθορισμένες.
Πέραν της ταχύτητας υλοποίησης, βασικό πλεονέκτημα της προκατασκευής είναι η χαμηλή όχληση. Σε έναν Δήμο όπου σχεδόν κάθε γειτονιά βρίσκεται αντιμέτωπη με οικοδομές ή ανακαινίσεις, η σύντομη διάρκεια και η περιορισμένη ένταση των εργασιών αποτελεί ουσιαστικό όφελος για τους κατοίκους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα σύγχρονα προκατασκευασμένα σχολικά κτήρια πληρούν υψηλές προδιαγραφές ενεργειακής απόδοσης και αντισεισμικής προστασίας, στοιχεία που αποτελούν βασικό λόγο επιλογής τους από Δήμους σε όλη τη χώρα. Πρόκειται για πιστοποιημένες κατασκευές, με αυστηρούς ελέγχους πριν και μετά την εγκατάστασή τους, οι οποίες διασφαλίζουν τόσο την ασφάλεια όσο και τη λειτουργικότητα των χώρων.
Όπως διευκρινίστηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες, παρότι η διαδικασία αφορά προμήθεια κτηρίου και όχι κλασική οικοδομική κατασκευή, η αρχιτεκτονική εποπτεία και η ένταξη στο οικόπεδο αποτελούν αντικείμενο ελέγχου από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου, με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο ανάδοχος θα παραδώσει έτοιμο κτήριο, εντός του εγκεκριμένου προϋπολογισμού, μαζί με την περίφραξη, τον διαμορφωμένο περιβάλλοντα χώρο, και θέσεις στάθμευσης τύπου εσοχών, αντίστοιχες με αυτές που λειτουργούν ήδη στο Λύκειο Φιλοθέης.
Η Δημοτική Αρχή θα χρειαστεί στη συνέχεια να προμηθευτεί μόνο τα όργανα του αύλειου χώρου, τον εσωτερικό εξοπλισμό και την φύτευση δέντρων. Υπό αυτά τα δεδομένα, δεν θεωρείται μη ρεαλιστικός στόχος η λειτουργία του Παιδικού Σταθμού τον Σεπτέμβριο του 2026.
Οι ενστάσεις και οι συνέπειές τους
Κατά τη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο καταγράφηκαν και ενστάσεις. Από πλευράς κατοίκου της περιοχής εκφράστηκε ανησυχία για την πιθανή κυκλοφοριακή επιβάρυνση, μια διάσταση που αναγνωρίστηκε και εξετάστηκε στο πλαίσιο του έργου.
Παράλληλα, από πλευράς αντιπολίτευσης διατυπώθηκαν προτάσεις που, όπως επισημάνθηκε από τη Δημοτική Αρχή, μεταβάλλουν ουσιωδώς το χρονοδιάγραμμα και τον χαρακτήρα του έργου. Συγκεκριμένα, η πρόταση για κατασκευή υπόγειου χώρου στάθμευσης, που τέθηκε από την κυρία Φαίνη Χατζηαθανασιάδου, συνεπάγεται σημαντική αύξηση του κόστους και νέα σειρά μελετών, με αποτέλεσμα το έργο να μην μπορεί να υλοποιηθεί στο πλαίσιο της ήδη εγκεκριμένης χρηματοδότησης και να μετατίθεται χρονικά στα επόμενα χρόνια.
Αντίστοιχα, η θέση της κυρίας Ελένης Ζέππoυ περί υλοποίησης του κτηρίου μέσω αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, κατά τα πρότυπα μεγάλων ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, οδηγεί σε πλήρη επανασχεδιασμό, νέα θεσμική διαδικασία και απώλεια του βασικού πλεονεκτήματος της λύσης της προκατασκευής: της άμεσης υλοποίησης.
Όπως τονίστηκε, οι προτάσεις αυτές, ανεξαρτήτως προθέσεων, δεν οδηγούν σε εναλλακτική άμεση λύση, αλλά στην ουσιαστική αναστολή της υλοποίησης του έργου στο παρόν χρηματοδοτικό και χρονικό πλαίσιο.
Σημείωση: στη φωτογραφία εικονίζεται ο Παιδικός σταθμός της Γλυφάδας: ένα σύγχρονο προκατασκευασμένο κτήριο αντίστοιχης φιλοσοφίας με αυτήν που εξετάζεται για τον Δήμο Φιλοθέης–Ψυχικού.
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το top-nea.gr με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
