Το άρθρο 459 καθορίζει τη διαδικασία καταλογισμού της δαπάνης όταν ο δήμος προχωρεί στην αποκατάσταση πεζοδρομίων και αναζητεί το κόστος από τους υπόχρεους
Του Νίκου Γκαρόζη
Πριν από λίγους μήνες η εφημερίδα μας ασχολήθηκε εκτενώς με το ζήτημα της ευθύνης για τη συντήρηση και την επισκευή των πεζοδρομίων, παρουσιάζοντας το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, τη σχετική νομολογία και τις υποχρεώσεις τόσο των δήμων όσο και των παρόδιων ιδιοκτητών. Το ενδιαφέρον των αναγνωστών ήταν ιδιαίτερα μεγάλο, καθώς δεχθήκαμε δεκάδες τηλεφωνήματα και ηλεκτρονικά μηνύματα από πολίτες που ζητούσαν διευκρινίσεις για ένα θέμα που αφορά την καθημερινότητα όλων μας.
Με αφορμή την ψήφιση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επανερχόμαστε στο θέμα εξετάζοντας μία ακόμη σημαντική πτυχή του. Το άρθρο 459 δεν καθορίζει ποιος είναι υπεύθυνος για την επισκευή ενός πεζοδρομίου – αυτό ρυθμίζεται από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο – αλλά περιγράφει τη διαδικασία που ακολουθείται όταν ο δήμος προχωρεί στην κατασκευή ή την αποκατάστασή του και στη συνέχεια καταλογίζει τη σχετική δαπάνη στους υπόχρεους.
Πρόκειται για μια διαδικασία που ενδιαφέρει άμεσα τόσο τους ιδιοκτήτες ακινήτων όσο και τις δημοτικές αρχές, καθώς καθορίζει τα στάδια από την εκτέλεση των εργασιών μέχρι τον επιμερισμό του κόστους, το δικαίωμα υποβολής ένστασης και, τελικά, τη βεβαίωση και την είσπραξη της σχετικής οφειλής.
Τι προβλέπει το άρθρο 459 του νέου Κώδικα;
Το άρθρο 459 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν μεταβάλλει το υφιστάμενο πλαίσιο ως προς το ποιος ευθύνεται για την κατασκευή ή την επισκευή ενός πεζοδρομίου. Εκείνο που κάνει είναι να περιγράφει αναλυτικά τη διαδικασία που ακολουθείται όταν ο δήμος προχωρεί στην εκτέλεση των σχετικών εργασιών και στη συνέχεια καταλογίζει τη δαπάνη στον υπόχρεο, σύμφωνα με όσα προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, ο δήμος συντάσσει ειδικό πίνακα στον οποίο καταγράφεται η συνολική δαπάνη του έργου, το ποσό που αναλογεί σε κάθε παρόδιο ακίνητο και ο υπόχρεος καταβολής του. Ο πίνακας κοινοποιείται στους ενδιαφερόμενους, οι οποίοι έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν ένσταση μέσα στις προθεσμίες που ορίζει ο νόμος. Μετά την εξέταση των ενστάσεων, η οφειλή βεβαιώνεται από τις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες του δήμου και ακολουθεί η διαδικασία είσπραξής της.
Ποιος είναι υπεύθυνος για την αποκατάσταση ενός πεζοδρομίου;
Η απάντηση δεν είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις. Η ευθύνη εξαρτάται από την αιτία που προκάλεσε τη φθορά.
Όταν οι ζημιές οφείλονται στη φυσική φθορά του χρόνου ή σε άλλες αιτίες που συνδέονται με το παρόδιο ακίνητο, η σχετική υποχρέωση βαρύνει, κατά κανόνα, τον παρόδιο ιδιοκτήτη.
Εάν όμως η φθορά προκλήθηκε από εργασίες που πραγματοποίησε ο δήμος ή οργανισμός κοινής ωφέλειας, όπως η ΕΥΔΑΠ, ο ΔΕΔΔΗΕ ή εταιρεία τηλεπικοινωνιών, τότε υπεύθυνος για την αποκατάσταση είναι εκείνος που εκτέλεσε τις εργασίες και προκάλεσε τη βλάβη, εκτός αν αυτές έγιναν αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση του συγκεκριμένου ακινήτου.
Τι ισχύει όταν ο ιδιοκτήτης δεν προχωρεί στις απαραίτητες εργασίες;
Στις περιπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία, ο δήμος μπορεί να αναλάβει ο ίδιος την αποκατάσταση του πεζοδρομίου, ώστε να αποκατασταθεί η ασφαλής κυκλοφορία των πεζών. Στη συνέχεια εφαρμόζεται η διαδικασία που περιγράφει το άρθρο 459 για τον επιμερισμό και τον καταλογισμό της σχετικής δαπάνης στον υπόχρεο.
Η διαδικασία αυτή αποσκοπεί αφενός στην άμεση αποκατάσταση προβλημάτων που ενδέχεται να εγκυμονούν κινδύνους για τη δημόσια ασφάλεια και αφετέρου στη διασφάλιση ότι το κόστος επιβαρύνει εκείνον που προβλέπει η νομοθεσία.
Δικαίωμα ένστασης
Ο νέος Κώδικας προβλέπει ότι κάθε ενδιαφερόμενος ενημερώνεται για το ποσό που του καταλογίζεται και έχει το δικαίωμα να υποβάλει ένσταση, εφόσον θεωρεί ότι υπάρχει λάθος στον υπολογισμό ή στην εφαρμογή της διαδικασίας. Οι ενστάσεις εξετάζονται από το Δημοτικό Συμβούλιο, ύστερα από εισήγηση της αρμόδιας τεχνικής υπηρεσίας.
Προδιαγραφές και προσβασιμότητα
Η αποκατάσταση ενός πεζοδρομίου δεν μπορεί να γίνεται χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων τεχνικών προδιαγραφών. Ο δήμος οφείλει να διασφαλίζει την ελεύθερη και ασφαλή όδευση των πεζών, με ιδιαίτερη μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα. Η τήρηση των προδιαγραφών αποτελεί βασική προϋπόθεση, ώστε το έργο να εξυπηρετεί πραγματικά τον σκοπό για τον οποίο κατασκευάζεται.
Η σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας δεν αφορά μόνο τον επιμερισμό της δαπάνης, αλλά κυρίως την ασφάλεια των πολιτών και την προσβασιμότητα των κοινόχρηστων χώρων. Η έγκαιρη αποκατάσταση των πεζοδρομίων και η τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών αποτελούν βασική προϋπόθεση για μια πόλη ασφαλή και λειτουργική για όλους.
Νομικό Πλαίσιο – Πηγές του ρεπορτάζ
Για τη σύνταξη του παρόντος άρθρου μελετήθηκαν οι διατάξεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ιδίως το άρθρο 459), του Κτιριοδομικού Κανονισμού, της σχετικής πολεοδομικής νομοθεσίας και των συναφών διατάξεων του Αστικού Κώδικα που αφορούν την ευθύνη αποκατάστασης πεζοδρομίων (Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/66006/2360/2023 – ΦΕΚ 3985/Β/22-6-2023 (Έγκριση Κτιριοδομικού Κανονισμού) του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ιδίως το άρθρο 23, καθώς και από τα άρθρα 104, 105,106 του Εισαγωγικού Νόμου Αστικού Κώδικα και τα άρθρα 288, 281, 200 Γενικών Αρχών Αστικού Κώδικα).
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το top-nea.gr με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
